Miesięcznik Benefit – miesięcznik kadrowych, kierowników i dyrektorów HR

Strona główna » Praca » Prawo

Lepiej zapobiegać, niż leczyć

Lepiej zapobiegać, niż leczyć
Fot.PeopleImages
Jesień już na dobre rozgościła się za oknem. Pojawiają się pierwsze przeziębienia, choroby, wirusy, a wśród nich — uciążliwe szczepy grypy. Walka z nimi jest trudna. Babcie doradzały, by grypę przeleżeć w łóżku ze szklanką gorącego mleka z miodem. Czasem jednak tak się nie da. W pracy czeka nieskończony projekt czy zaplanowane spotkanie z klientem. Może zatem jest jakiś sposób na przechytrzenie grypy?

 

Na myśl przychodzą mi obserwowane od wielu lat w różnych przedsiębiorstwach działania mające na celu ochronę zdrowia pracowników. W trakcie roku przekazywane są im owoce i warzywa, organizowane wycieczki plenerowe czy wreszcie finansowane szczepionki przeciw grypie. Wszystko po to, by dbać o zdrowie pracowników, najważniejszego kapitału w każdej firmie.

Pod względem finansowym spotykane są różne sposoby finansowania zakupionych szczepionek: czasem w całości przez pracodawcę, niekiedy jedynie w części. To z kolei determinuje określone skutki w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz prawnych.

Poniesiony przez pracodawcę wydatek na zakup szczepionek dla pracowników może zostać uznany za koszt uzyskania przychodu. Spełnia on wszystkie przesłanki określone w treści art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osóbprawnych (dalej: updop), a zatem jest ponoszony w związku z uzyskaniem, zachowaniem lub zabezpieczeniem przychodów i nie jest wyłączony z kosztów podatkowych na podstawie art. 16 powołanej ustawy.

Wydatek ten zaliczany jest do kategorii tzw. kosztów pracowniczych, które obejmują nie tylko wynagrodzenie zasadnicze, lecz także wszelkiego rodzaju nagrody, premie i diety oraz inne wydatki związane z bieżącym funkcjonowaniem przedsiębiorstwa. Takie rozumienie kosztów pracowniczych pozwala zakwalifikować do tej kategorii zakup szczepionek ochronnych.

Przedsiębiorcy wskazują, że tego typu wydatki ponoszone są w związku z uzyskaniem przychodu, mają na celu poprawę relacji z pracownikami, zwiększenie ich motywacji, a w efekcie uzyskanie przychodu. Zapewnienie pracownikom odpowiedniej opieki zdrowotnej, w tym m.in. organizowanie szczepień ochronnych, powinno przełożyć się na poprawę stanu zdrowia pracowników i ograniczyć wynikającą z zachorowań absencję w pracy. To z kolei pozytywnie wpływa na efektywność wykonywanej przez nich pracy, a co za tym idzie – na poziom przychodów osiąganych przez firmę.

Ponoszone przez pracodawców wydatki na zakup szczepień przeciw grypie, jako tzw. koszty pracownicze, niewymienione w katalogu wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów zawartym w art. 16 ust. 1 updop, stanowią koszt uzyskania przychodów (por. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 24 lipca 2015 r., nr IBPB-1-2/4510-121/15/ BD oraz interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 19 lutego 2009 r., nr ITPB3/423-697/08/AW).

Czy to przychód pracownika?

Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: updof) do przychodów ze stosunku pracy należy zaliczyć wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń. Wskazał jedynie na zasady określania ich wartości. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika natomiast, że nieodpłatne świadczenie obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub też te wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie mające konkretny wymiar majątkowy czy finansowy (por. również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2014 r., sygn. K 7/13).

W przypadku sfinansowania przez pracodawcę zakupu szczepionek przeciw grypie należy ustalić, czy po stronie pracownika powstanie przychód z nieodpłatnych świadczeń zaliczany do kategorii przychodów ze stosunku pracy.

Obecnie organy podatkowe prezentują stanowisko, zgodnie z którym nieodpłatnie przekazana pracownikowi szczepionka przeciw grypie stanowi – w większości przypadków – przychód podatkowy. Odnosząc się bowiem do określonych przez Trybunał Konstytucyjny cech nieodpłatnych świadczeń, wskazać należy, że taki przychód powstanie. Po pierwsze, przekazanie szczepionek przeciw grypie dokonywane jest za zgodą pracownika. Po drugie, to przede wszystkim w interesie pracownika jest skorzystanie ze szczepienia ochronnego. Przynosi mu przecież korzyść w postaci uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść na samodzielny zakup szczepionki. Korzyść ta jest ponadto wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi (nie jest powszechnie dostępna dla wszystkich osób).

Z analizy wydanych interpretacji podatkowych wynika ponadto, że w niektórych przypadkach podatnicy powołują się na zwolnienie wynikające z treści art. 21 ust. 1 pkt 11 updof. W myśl powołanego przepisu wolne od podatku dochodowego są świadczenia rzeczowe i ekwiwalenty za te świadczenia, przysługujące na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, jeżeli zasady ich przyznawania wynikają z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.

Możliwość zwolnienia z opodatkowania przekazanej pracownikowi szczepionki przeciw grypie jest więc uzależniona od łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj.: świadczenia te muszą przysługiwać na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz zasady przyznawania tych świadczeń muszą wynikać z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.

Do przepisów regulujących powyższe zasady należy zaliczyć Rozporządzenie Rady Ministrów z 3 stycznia 2012 r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u pracowników, funkcjonariuszy, żołnierzy lub podwładnych podejmujących pracę, zatrudnionych lub wyznaczonych do wykonywania tych czynności (Dz.U. poz. 40), w załączniku do którego w poz. 11 zostaływymienione szczepienia przeciw grypie.

Analiza przywołanego rozporządzenia prowadzi do wniosku, że szczepienia przeciw grypie zalecane są wyłącznie w jednostkach podległych i nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw zagranicznych, ministra sprawiedliwości oraz szefa służby celnej, przy wykonywaniu których osoby je wykonujące są narażone na działanie biologicznego czynnika chorobotwórczego mogącego wywołać chorobę zakaźną, a podanie szczepionki przeciw tej chorobie zakaźnej powoduje uodpornienie na nią (tak m.in. deklaruje Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 2.05.2014 r., nr ITPB2/415-112/14/MU – interpretacja dotyczyła szczepień dla funkcjonariuszy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej).

Jedynie zatem w tego typu przypadkach brak jest obowiązku rozpoznania podlegającego opodatkowaniu przychodu podatkowego. Organy podatkowe, powołując się na art. 20 ust. 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wskazują niekiedy nawet na brak przychodu podatkowego. Z brzmienia powyższego przepisu wynika bowiem, że to po stronie pracodawcy leży obowiązek ponoszenia kosztów przeprowadzania szczepień oraz zakupu szczepionek. Pracodawca wypełnia zatem w tym przypadku swój normatywny obowiązek (por. zmiana interpretacji podatkowej wydana przez Ministra Finansów z 4 sierpnia 2015 r. nr DD3.8222.2.190.2015.CRS oraz nr DD3.8222.2.191.2015.CRS).

Tak więc jedynie w ww. przypadkach brak jest obowiązku rozpoznania przychodu z tytułu nieodpłatnych (częściowo odpłatnych) świadczeń. W pozostałym zakresie płatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych będą obowiązani do obliczenia, poboru i wpłaty zaliczki na podatek z tytułu nieodpłatnie przekazanych szczepionek przeciw grypie dla pracowników (tak m.in. twierdzi Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 1 marca 2013 r., nr IPPB4/415- 951/12-4/MP).

Agnieszka Sadowska
doradca podatkowy, wykładowca w Stowarzyszeniu Księgowych
w Polsce o/o w Toruniu

 

2016-12-27 09:10 Opublikował: Benefit



Reklama:

tel. kom: 508-548-308

Redakcja:

Newsletter


Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowo-promocyjnych oraz na otrzymywanie od Spółki oraz podmiotów wchodzących w skład Grupy Kapitałowej Benefit Systems S.A. za pomocą środków komunikacji elektronicznej
... Rozwiń
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Spółkę, zgodnie z ustawą z dn. 29.08.1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 101 poz. 926, ze zm.) w celach marketingowo-promocyjnych oraz wyrażam zgodę na otrzymywanie od Spółki i informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z ustawą z dn. 18.07.2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.). Jednocześnie wyrażam zgodę na przekazanie moich danych osobowych przez Spółkę podmiotom z Grupy Kapitałowej Benefit Systems S.A. w celach marketingowo promocyjnych związanych z promocją lub reklamą produktów i usług oferowanych przez te podmioty jak również wyrażdam zgodę na otrzymywanie od tych podmiotów informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z ustawą z dn. 18.07.2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.) Zgody mogą być odwołane w każdym czasie. Administratorem danych osobowych jest Benefit IP Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa ul. Canaletta 4, 00-099 Warszawa. Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych i nie będą udostępniane innym odbiorcom. Ich podanie jest dobrowolne, a każda osoba ma prawo dostępu do treści swoich danych, ich poprawiania oraz wyrażenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania.