Miesięcznik Benefit – miesięcznik kadrowych, kierowników i dyrektorów HR

Strona główna » Styl życia

Prawdziwi liderzy kształtują się w kryzysie

Prawdziwi liderzy kształtują się w kryzysie
Fot. Istockphoto
Po czym poznać prawdziwego lidera? Do zadania tego pytania skłoniła mnie historia jednego z uczestników mojego warsztatu, który opowiadał o swoim byłym przełożonym. Menedżer ten przez kilka miesięcy prowadził zespół, budząc zachwyt i uznanie w oczach podwładnych. Swoim zachowaniem i przestrzeganiem komunikacyjnych standardów sprawiał wrażenie odpowiedzialnego lidera, który dba o swoich ludzi i realizuje wyniki.

Po kilku miesiącach znalazł nowe miejsce pracy i w efektownym stylu pożegnał się z zespołem. Idealny szef pewnie zostałby tak zapamiętany, gdyby nie pewien zbieg okoliczności, który uświadomił jego podwładnym, że duża część prezentowanych zachowań była tylko na pokaz, a prawdziwe intencje okazały się nieszczere. Szczęśliwie dla niego cały okres współpracy upłynął w klimacie względnego spokoju i stabilnego wzrostu. W tej sytuacji trudno było zweryfikować jego prawdziwy liderski potencjał, a efektowna powierzchowność doskonale sprawdziła się w nieskomplikowanej codzienności. Jak zatem nie dać się zwieść udawanym rolom i wyrachowanej grze pozorów?
Na to pytanie nie ma prostej odpowiedzi, ponieważ granica między świadomym wpływem a wyrachowaną manipulacją bywa trudna do uchwycenia. Są jednak sytuacje, w których złożoność i nagłość okoliczności ujawniają szerszą prawdę o liderze ‒ o jego przygotowaniu i realnych umiejętnościach. Z perspektywy czasu wiem, że im więcej lider ma poza sobą sytuacji kryzysowych, tym silniejszy jego charakter i lepsza zdolność do działania w niepewnych warunkach. I chociaż trudno mówić o przygotowaniu się na takie okoliczności, warto rozważyć dwie fundamentalne kwestie:
Sytuacja kryzysowa ujawnia prawdziwego lidera ‒ niepewność wzmaga potrzebę członków zespołu do podążania za kimś, kto wie, co w tej trudnej sytuacji należy zrobić. Ten krytyczny moment może wzmocnić formalnego lidera lub wyłonić naturalnego przywódcę spośród członków grupy. To od siły mentalnej i zdolności do panowania nad sobą zależy pozycja nominalnego szefa. Udźwignie sytuację czy polegnie? Budowanie tego potencjału to temat na długi, oddzielny artykuł. Warto jednak zdać sobie sprawę, że trudnością nie jest tu sama sytuacja, ale jej postrzeganie i sposób reakcji na nią. Korekta w procesie percepcji zdarzenia może pomóc opanować emocje i ułatwi szukanie rozwiązań, zamiast tkwić w paraliżującym strachu i poczuciu bezradności. Istnieją uniwersalne zasady pracy w sytuacji kryzysowej, dzięki którym można uniknąć podstawowych błędów i zbudować własną ramę do skutecznego działania. Nie wszystkie będą użyteczne w zależności od sytuacji, ale doświadczeni menedżerowie znajdą tu klucz do wypracowania indywidualnych rozwiązań. Oto one:

Bierz i dawaj odpowiedzialność – w sytuacji nagłej, obarczonej dużą niepewnością i ryzykiem, bierz odpowiedzialność za możliwe negatywne skutki działania oraz wyraźnie to komunikuj. Im większe ryzyko, tym większy strach przed konsekwencjami – ten kto podejmie się wziąć je na siebie, potwierdzi swoje przywództwo i zbuduje zaufanie. W specjalistycznych obszarach deleguj decyzyjność ludziom z największym doświadczeniem w danej dziedzinie – kiedy nie ma czasu na konsultacje i długie analizy, uprawnij ich do podejmowania decyzji. W razie ich błędów wynikających ze złożoności sytuacji i niedających się przewidzieć, będziesz musiał wziąć ostateczną odpowiedzialność na siebie.

Wspieraj merytorycznie i emocjonalnie – w sytuacji kryzysowej zadbaj o właściwe wsparcie merytoryczne współpracowników. Rozwiązanie zaistniałych problemów, przed którymi się znaleźli, może być dla nich trudne z powodu braku właściwych kwalifikacji. Jeśli to możliwe, zapewnij osobiste wsparcie lub skorzystaj z zewnętrznych źródeł. Oprócz pomocy merytorycznej zwróć szczególną uwagę na sferę emocjonalną. W obliczu poczucia zagrożenia i silnego stresu ludzie mogą działać nieracjonalnie – próbując radzić sobie z emocjami w najlepszy w danej chwili i dostępny im sposób. Włącz biznesową empatię i działaj adekwatnie do zachowania. Emocje jednostki szybko udzielają się otoczeniu – to szansa i zagrożenie.

Zadbaj o efektywną komunikację
– w sytuacji kryzysowej na jaw wychodzą wszelkie błędy i zaniedbania popełnione przy rozwijaniu zespołu. Jednym z najpoważniejszych może być jakość i charakter relacji między członkami zespołu, która przejawi się w komunikacji. Na etapie poszukiwania rozwiązań zadbaj o swobodną i nieskrępowaną możliwość wyrażenia opinii i wskazania rozwiązań każdemu z członków zespołu. Daj też prawo do otwartej, konstruktywnej krytyki, bez przesadnej dbałości o etykietowanie i bez zwracania uwagi na pozycję w hierarchii. Informacje powinny być przekazywane sprawnie i w sposób jednoznaczny – niebudzący wątpliwości.

Uświadamiaj zespołowi bieżące priorytety – komunikaty powinny być zwięzłe, dotyczyć spraw istotnych i być kierowane tylko do osób zaangażowanych w dane działanie. Unikaj chaosu, dygresji i efekciarstwa komunikacyjnego.

Definiuj wyzwania i kluczowe wartości – określ, co tak naprawdę jest problemem i co konkretnie chcecie uzyskać. Świadomy lider jasno komunikuje priorytety i wartości oczekiwanego rozwiązania. W sytuacji kryzysowej łatwo wpaść w automatyczny tryb reagowania na zmianę – jeśli coś przestało działać, szukamy sposobu, jak przywrócić temu sprawność. Często zamiast kosztownej naprawy, lepiej poszukać nowego sposobu na realizację tej funkcjonalności. Od tego, jak zdefiniujesz problem, będzie zależeć jakość wypracowanych rozwiązań. To zadanie lidera, aby uświadomić członkom zespołu prawdziwe DLACZEGO nowego wyzwania.

Uprawniaj i angażuj – uzgodniony plan działania podziel na mniejsze obszary i powołaj osoby odpowiedzialne za ich realizację. Okaż szacunek i zaufanie – wskaż na powody tej decyzji, wynikające z doświadczenia i dojrzałości wybranej osoby. Zapewnij o zaufaniu i wsparciu. Jasno przedstaw oczekiwania – CO i DLACZEGO. Ustal zakres decyzyjności oraz kluczowe kryteria przy podejmowaniu istotnych decyzji. Wybierając właściwe osoby i uprawniając je do wzięcia odpowiedzialności za określony obszar pracy, budujesz ich zaangażowanie i motywację. Poczucie bycia ważnym, decyzyjność i odpowiedzialność – to paliwo do wytężonej pracy w trudnych warunkach.

Wyznacz zasady pracy i zdecydowanie je egzekwuj
– sąd wojenny działa szybko i według prostych zasad, bo nie ma czasu na zawiłości miliona paragrafów i liczy się czas reakcji. W sytuacji kryzysowej określ jasne sposoby współpracy, komunikacji i podległości. Jest czas rozmowy i czas działania – ważne, aby wszyscy członkowie zespołu dokładnie wiedzieli, na jakim etapie rozwoju sytuacji się znajdujecie. Im prościej, tym lepiej – nieuzasadnione odstępstwa od procedury awaryjnej powinny kończyć się zdecydowaną reakcją.

Informuj o bieżącej sytuacji i wskazuj na sukcesy – niepewność budzi najwięcej lęku. Świadomie przekazuj członkom zespołu tyle informacji, ile możesz, aby dać im jak największe poczucie kontroli nad sytuacją. Czasem najgorsza prawda jest lepsza od niewiedzy. Wzmacniaj ludzi, informując ich na bieżąco o małych sukcesach, które dodadzą im siły i zmotywują do dalszego wysiłku.
W teorii wszystkie te zasady wyglądają na łatwe i oczywiste. W praktyce okazują się trudne, bo poziom złych emocji i zaburzona percepcja zdarzeń weryfikują nasze wyobrażenia o sobie i rzeczywistości. To jednak kluczowy i niezbędny test, dzięki któremu możemy poznawać nasze prawdziwe granice oraz wznieść się poza teoretyczną wiedzę o zarządzaniu. Tak jak przyjaciół poznaje się w biedzie, tak liderów poznaje się po tym, jak radzą sobie z kryzysami…

Robert Jasiński
ekspert przywództwa i mówca inspiracyjno-motywacyjny,
robert@robertjasinski.pl

2017-04-05 09:42 Opublikował: Benefit

Reklama:

tel. kom: 508-548-308

Redakcja:

Newsletter


Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowo-promocyjnych oraz na otrzymywanie od Spółki oraz podmiotów wchodzących w skład Grupy Kapitałowej Benefit Systems S.A. za pomocą środków komunikacji elektronicznej
... Rozwiń
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Spółkę, zgodnie z ustawą z dn. 29.08.1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 101 poz. 926, ze zm.) w celach marketingowo-promocyjnych oraz wyrażam zgodę na otrzymywanie od Spółki i informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z ustawą z dn. 18.07.2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.). Jednocześnie wyrażam zgodę na przekazanie moich danych osobowych przez Spółkę podmiotom z Grupy Kapitałowej Benefit Systems S.A. w celach marketingowo promocyjnych związanych z promocją lub reklamą produktów i usług oferowanych przez te podmioty jak również wyrażdam zgodę na otrzymywanie od tych podmiotów informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z ustawą z dn. 18.07.2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.) Zgody mogą być odwołane w każdym czasie. Administratorem danych osobowych jest Benefit IP Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa ul. Canaletta 4, 00-099 Warszawa. Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych i nie będą udostępniane innym odbiorcom. Ich podanie jest dobrowolne, a każda osoba ma prawo dostępu do treści swoich danych, ich poprawiania oraz wyrażenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania.