Miesięcznik Benefit – miesięcznik kadrowych, kierowników i dyrektorów HR

Strona główna » Praca » Prawo

Opieka stomatologiczna pracowników

Kondycja zdrowotna pracowników bez wątpienia ma wpływ na efektywność w pracy. Stąd dbałość o ochronę zdrowia pracowników powinna mieć istotny wpływ na zarządzanie stanami kadrowymi danego pracodawcy.

Pracodawca może zabezpieczyć dodatkowo pracowników, korzystających już z powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, albo poprzez zawarcie umowy grupowego ubezpieczenia zdrowotnego, albo przez zawarcie umowy bezpośrednio ze świadczeniodawcą o sprawowanie opieki medycznej, np. stomatologicznej. To do niego należy wybór. Poniesie wtedy wydatki na ochronę zdrowia, które zaliczy do kosztów uzyskania przychodów.

Wydatki pracodawcy na ochronę zdrowia
W poniższym przykładzie pracodawca zdecydował się na zawarcie umowy z kliniką stomatologiczną o sprawowanie stomatologicznej opieki medycznej nad pracownikami, opłacając pracownikom leczenie zębów w formie abonamentu medycznego. Pracodawca mógł w ten sposób skorzystać z możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na ochronę zdrowia. Pracownicy zaś otrzymali do dyspozycji możliwość skorzystania z tych świadczeń. Pracodawca zaliczył wspomniane wydatki do kosztów uzyskania przychodu, miał jednak wątpliwość odnośnie do ich rozliczenia pracownikom.

Konieczne otrzymanie świadczeń
Okazało się, że wykupienie przez pracodawcę abonamentu medycznego jest jedynie formą pozostawienia pewnych świadczeń do dyspozycji zatrudnionych. O ile pozostawienie do dyspozycji pieniędzy i wartości pieniężnych wystarczy, aby pracownik osiągnął przychód, o tyle dla nieodpłatnych świadczeń konieczne jest ich otrzymanie. Pracodawca najpierw znalazł wyrok z 20 sierpnia 2008 r. WSA w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 625/08), zgodnie z którym pracownik nie musi płacić podatku od pakietów medycznych udostępnionych jemu i jego rodzinie przez pracodawcę. Podstawowym argumentem było to, że samo pozostawienie do dyspozycji pracownika nieodpłatnych świadczeń nie jest opodatkowane. Ze względu na powyższe uwarunkowania wyrok daje pracownikom szanse na odzyskanie podatku pobranego przez pracodawcę od abonamentów medycznych w postaci korekty zeznania i wniosku o zwrot nadpłaty. Później jednak trafił na stanowisko NSA w tej sprawie, które jednoznacznie rozwiało jego wątpliwości.
„Sama możliwość skorzystania z usług medycznych posiada istotny wymiar finansowy, a pracownik uzyskuje przysporzenie majątkowe. Gdyby bowiem nie pracodawca, za możliwość tę pracownik musiałby sam zapłacić”.

Umowa z podmiotem prowadzącym praktykę stomatologiczną
W przypadku zawarcia bezpośredniej umowy przez pracodawcę z podmiotem prowadzącym praktykę stomatologiczną o sprawowanie stomatologicznej opieki medycznej, tzw. abonament medyczny, obowiązkiem podmiotu leczniczego jest realizacja świadczeń zdrowotnych przez wykwalifikowany personel medyczny w odpowiednich pomieszczeniach i z użyciem odpowiedniego sprzętu oraz aparatury. Umowa ponadto powinna ustalać zakres świadczeń na rzecz uprawnionych pacjentów – pracowników pracodawcy. Świadczenia zdrowotne powinny zostać udzielone na zasadach i w terminie ustalonym w umowie oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawowym obowiązkiem pracodawcy wynikającym z umowy jest terminowe uiszczanie opłaty abonamentowej w ustalonej wysokości. Inne obowiązki stron wynikają również z treści umowy.

Charakter prawny umowy
Podstawą prawną udzielania świadczeń zdrowotnych w ramach abonamentu medycznego jest zawarta przez pracodawcę i podmiot prowadzący praktykę stomatologiczną umowa cywilna. Umowa o świadczenie usług medycznych czy też abonamentu medycznego nie jest uregulowana przepisami ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu cywilnego. Należy ona do tzw. umów nienazwanych. W przypadku tej umowy strony ją zawierające powinny kierować się zasadą swobody umów przewidzianą w art. 3531 wspomnianej ustawy, zgodnie z którą strony ją zawierające mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. W odniesieniu do powyższej zasady stronom przysługuje:
– swoboda zawarcia lub niezawarcia umowy,
– możliwość swobodnego wyboru kontrahenta,
– dowolność kształtowania treści umowy,
– swoboda wyboru formy.
Zasada swobody umów oznacza, że pracodawca ma pełną swobodę w zakresie wyboru świadczeniodawcy, któremu powierzy opiekę stomatologiczną nad pracownikami. Treść i forma umowy o sprawowanie opieki medycznej nad pracownikami również zależy od woli jej stron. Brak określenia przez ustawodawcę elementów przedmiotowo i podmiotowo istotnych analizowanej umowy skutkuje dużą swobodą stron w zakresie kształtowania jej treści. Jednakże należy pamiętać, by treść umowy nie była sprzeczna z prawem. W szczególności dotyczy to ustaw regulujących prawa pacjenta i wykonywanie zawodów medycznych oraz funkcjonowanie podmiotów leczniczych. Umowa nie może mieć na celu obejścia ustawy oraz być sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Pojęcie abonamentu medycznego
W polskich przepisach prawnych nie ma definicji abonamentu medycznego. Ogólnie abonament oznacza opłacone prawo do korzystania z określonego świadczenia, zazwyczaj wykupione przedterminowo przez abonenta na pewien okres. Opłatę abonamentową stosuje się zwyczajowo w przypadku, kiedy trudno jest określić ilość zużywanego dobra czy usługi. W przypadku świadczeń zdrowotnych dla pracowników trudno jest przewidzieć, a zatem obliczyć ilość oraz rodzaj świadczeń, z których będzie korzystał pacjent. Możliwe jest też, że pracownik w ogóle lub w poszczególnych okresach rozliczeniowych nie będzie korzystał ze świadczeń.
„NSA opowiedział się za koniecznością opodatkowywania świadczeń medycznych, czego skutkiem stała się konieczność odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy pracownika przez pracodawców”.

Konieczność opodatkowania świadczeń medycznych
Ze wspomnianym rozwiązaniem problemu pracodawcy wiąże się wspomniane stanowisko NSA, które sąd zajął w uchwale z 24 maja 2010 r. wydanej w składzie siedmiu sędziów o sygn. II FPS 1/10. W ww. uchwale sąd stwierdził, iż: „Wykupione przez pracodawców pakiety świadczeń medycznych, których wartość nie jest wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowią dla pracowników, uprawnionych do ich wykorzystania, nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 tej ustawy”. Podejmując ww. uchwałę, sąd stanął na stanowisku, iż sama możliwość skorzystania z usług medycznych posiada istotny wymiar finansowy, a pracownik uzyskuje przysporzenie majątkowe. Gdyby bowiem nie pracodawca, za możliwość tę pracownik musiałby zapłacić. Wydając powyższą uchwałę, NSA opowiedział się za opodatkowywaniem świadczeń medycznych, czego skutkiem stała się konieczność odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy pracownika przez pracodawców.

Anna Słowińska
prawnik, prezes Fundacji Lepsze Prawa Człowieka

Podstawa prawna:
- Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osóbfizycznych ( Dz.U. Nr 80, poz. 350 z późn. zm),Ustawa z 23 kwietnia 1964 r., kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.).
Piśmiennictwo:
- Paszkowska M., „Dodatkowa opieka medyczna dla pracowników”, Praca i Zdrowie 11/07, s. 7.
- Wyrok z 20 sierpnia 2008 r. WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 625/08.
- Uchwała NSA z 24 maja 2010 r. sygn. II FPS 1/10, ONSA i WSA z 2010 r. nr 4, poz. 58.

2017-05-10 09:45 Opublikował: Benefit



Reklama:

tel. kom: 508-548-308

Redakcja:

Newsletter


Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowo-promocyjnych oraz na otrzymywanie od Spółki oraz podmiotów wchodzących w skład Grupy Kapitałowej Benefit Systems S.A. za pomocą środków komunikacji elektronicznej
... Rozwiń
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Spółkę, zgodnie z ustawą z dn. 29.08.1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 101 poz. 926, ze zm.) w celach marketingowo-promocyjnych oraz wyrażam zgodę na otrzymywanie od Spółki i informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z ustawą z dn. 18.07.2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.). Jednocześnie wyrażam zgodę na przekazanie moich danych osobowych przez Spółkę podmiotom z Grupy Kapitałowej Benefit Systems S.A. w celach marketingowo promocyjnych związanych z promocją lub reklamą produktów i usług oferowanych przez te podmioty jak również wyrażdam zgodę na otrzymywanie od tych podmiotów informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z ustawą z dn. 18.07.2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.) Zgody mogą być odwołane w każdym czasie. Administratorem danych osobowych jest Benefit IP Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa ul. Canaletta 4, 00-099 Warszawa. Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych i nie będą udostępniane innym odbiorcom. Ich podanie jest dobrowolne, a każda osoba ma prawo dostępu do treści swoich danych, ich poprawiania oraz wyrażenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania.