Miesięcznik Benefit – miesięcznik kadrowych, kierowników i dyrektorów HR

Strona główna » Rozwój

Typy psychologiczne w zespole

Typy psychologiczne w zespole
fot.istocphoto
Każdy menedżer choć raz w trakcie swojej kariery zawodowej zadawał sobie pytania w stylu: „Dlaczego on tak zareagował? Przecież przekazałem mu tę informację delikatnie”, „Dlaczego on nadal nie potrafi samodzielnie podjąć tak prostej decyzji?”, „Czy on zawsze musi widzieć tylko czarne scenariusze?”, „Jak to możliwe, że on nie wykonał zadania w terminie, skoro tyle razy mu o nim przypominałem i podkreślałem, jak bardzo jest to ważne dla firmy?”.

Trzeba wiedzieć o tym, że za zachowanie pracownika odpowiada jego dominujący typ psychologiczny, który kształtuje się pod wpływem różnych czynników, takich jak m.in. doświadczenie, otoczenie, cechy odziedziczone, specyfika kulturowa czy też przynależność do grupy etnicznej. By nauczyć się radzenia sobie z danym pracownikiem, należy w pierwszej kolejności poznać jego dominujący typ psychologiczny. Pozwoli to na lepsze zrozumienie jego zachowań, skorzystanie z jego mocnych stron oraz sprawi, że nie będą się pojawiały lub zostaną zminimalizowane sytuacje konfliktowe.
W tym miejscu warto zwrócić uwagę na poszczególne typy psychologiczne, gdyż wiedza na ten temat jest niezbędna w zakresie prawidłowego zarządzania zespołami ludzi.

TYP „NA JA” I TYP „NA INNYCH”
Typ „na ja” charakteryzuje się silną potrzebą decydowania. Pracownik posiadający taki typ osobowości zawsze chce mieć ostatnie słowo (nie tylko podczas negocjacji, lecz także w toku luźnej rozmowy). Nie jest on w stanie znieść sytuacji, w której ktoś próbuje narzucić mu swoje zdanie lub pokazać, że pomysł, który on podsunął, jest niewystarczająco dobry. Osoba o typie psychologicznym „na ja” jest wyjątkowo pewna siebie i zdecydowana. Komunikując się z nią, trzeba dawać jej wybór, pokazując, że to, co mówi, jest bardzo ważne i ona sama wie, co najlepiej powinna zrobić w danej sytuacji. Zupełnie odwrotnie jest w przypadku typu psychologicznego zorientowanego „na innych”. Pracownik o tym typie osobowości ma trudności z podjęciem samodzielnej decyzji i najczęściej potrzebuje pomocy i rady. Ważne są dla niego opinie innych osób. Jego zdaniem, skoro takie osoby twierdzą, że coś jest dobre, to z pewnością takie jest.

TYP „NA CELE” I TYP „NA PROBLEMY”
Pracownika o dominującym typie osobowości zorientowanym na „cele” motywują ciekawe wizje przyszłości i innowacyjne pomysły. To jednostka, która bardzo lubi wyzwania i doskonale radzi sobie z wdrażaniem różnego rodzaju usprawnień. Z reguły osoba zorientowana „na cele” widzi świat z perspektywy optymistycznej i nie poświęca uwagi problemom i przeszkodom. Atutem takiego pracownika jest z pewnością fakt, że bardzo szybko podnosi się on z porażek. Z drugiej strony czasami dopada go jednak słomiany zapał i przedstawia on pomysły, które są nieco oderwane od rzeczywistości. Komunikując się z nim, warto zwrócić uwagę na mówienie o pomysłach i innowacjach, zamiast zasypywać go informacjami związanymi z czyhającymi nań zagrożeniami i problemami.
Z kolei typ pracownika zorientowany na „problemy” skupia się głównie na przeszkodach. Snuje on bardzo często, zwykle bezpodstawnie, negatywne scenariusze. To jednostka, która tworzy sobie różne formy zabezpieczeń na wypadek, gdyby coś jej nie wyszło. Można ją poznać również po tym, że nie lubi ona za bardzo zmian, a wszelkie nowe pomysły od razu spisuje na straty. Komunikując się z taką osobą, warto wsłuchać się w jej obawy i wspólnie stworzyć plan awaryjny. Dzięki temu będzie się ona mogła poczuć bezpiecznie. Jednocześnie należy unikać wmawiania jej tego, że większość jej obaw się nie spełni, oraz przekonywania na siłę do optymizmu. Może to zostać przez nią źle odebrane.

TYP „ZGODNY” I TYP „NEGUJĄCY”
Osoba o typie osobowości „zgodnym” to jednostka, która praktycznie na wszystko się zgadza i przytakuje innym współpracownikom oraz przełożonym nawet wtedy, gdy niekoniecznie jest ona przekonana co do skuteczności zaprezentowanego pomysłu. Podstawową wadą pracownika o „zgodnym” typie osobowości jest to, że nie potrafi on wyrazić jasno swojego zdania. Inne charakterystyczne cechy osoby o „zgodnym” typie osobowości to przyjmowanie i realizowanie powierzonych zadań nawet wtedy, gdy nie jest to zgodne z jej wartościami.
Choć wydawałoby się, że posłuszny pracownik to pracownik idealny, w tym przypadku może wystąpić jednak ryzyko, że taka osoba będzie krytykowała swojego szefa i współpracowników za ich plecami. Dlatego jednostkę „zgodną” trzeba zachęcać do wyrażania własnego zdania i sprawdzać, czy na pewno utożsamia się ona z powierzonym jej zadaniem, czy też po prostu je wykonuje bez przekonania.
Typ „negujący” to z kolei osoba bardzo wrażliwa na wszelkiego rodzaju błędy i niedociągnięcia. Neguje ona bowiem, i to otwarcie, wszystkie pomysły, które uważa za nie w pełni dopracowane bądź budzące jej wątpliwości. Misją pracownika o takim typie osobowości jest informowanie otoczenia o wszelkich wadach danego pomysłu, co niestety na dłuższą metę jest męczące i demotywujące. Przebywanie z taką jednostką może rodzić konflikty. Jak menedżer powinien radzić sobie z pracownikiem o „negującym” typie osobowości? Przede wszystkim trzeba taką osobę dokładnie wysłuchać i wziąć pod uwagę jej rady co do zmiany obecnego stanu. Wtedy pracownik o typie „negującym” będzie usatysfakcjonowany wykonaniem swojej misji. W każdym zespole pracowników potrzebna jest osoba o typie „negującym” mimo jej pewnych wad. Doskonale sprawdzi się ona na stanowiskach związanych z kontrolowaniem i usprawnianiem określonych procesów.

TYP „OSOBISTY” I TYP „RZECZOWY”
W naszym otoczeniu znajdują się również osoby, które budowanie relacji stawiają na pierwszym miejscu. To jednostki, które bardzo lubią opowiadać historie na swój temat (szczególnie często poruszając kwestie prywatne) i są prawdziwymi duszami towarzystwa. Bardzo charakterystyczne jest dla nich także to, że posiadają one tendencję do długiego wstępu do tematu, zanim dojdą do sedna sprawy, z którą przyszły do przełożonego lub współpracownika. W ten sposób zabierają one innym pracownikom sporo cennego czasu. W takim przypadku mowa jest o tzw. typie „osobistym”. Pracownicy o tym typie psychologicznym uważani są potocznie za „gaduły” zamęczające innych ciągłymi opowieściami, w żaden sposób niepowiązanymi z tematem spotkania. Dużą rolę odgrywa sposób komunikowania się z taką jednostką, gdyż łatwo jest ją urazić, uświadamiając jej, że spotkanie dotyczy zupełnie innego tematu. Zdecydowanie nie należy przerywać jej wypowiedzi, stosując zbyt dosadne ponaglenia, np.: „Do sedna, bo nie mamy czasu”, warto natomiast głośno docenić chęć dzielenia się przez taką osobę swoimi doświadczeniami osobistymi i delikatnie zasugerować, że jest mało czasu, a dużo spraw biznesowych do omówienia.
To dość problematyczne, zwłaszcza w sytuacji, kiedy typ „osobisty” zagaduje typ „rzeczowy”, który jest konkretny, nie znosi „owijania w bawełnę” oraz ceni sobie czas. Typ „rzeczowy” to przeciwieństwo typu „osobistego”. Pracownicy o tym typie osobowości uważani są za osoby posiadające problemy z nawiązywaniem relacji, gdyż nie lubią dzielić się opowieściami o swoich prywatnych sprawach. Komunikując się z typem „rzeczowym”, warto skupić się na konkretach i argumentach i zrezygnować z nadmiernego wstępu do kluczowej wypowiedzi.

TYP „SYSTEMATYCZNY” I TYP „CHAOTYCZNY”
Osoby o typie osobowości „systematycznym” są bardzo poukładane. Można je rozpoznać po ładzie panującym w ich notatkach, na biurku oraz w komputerze. Ten ład przenosi się bardzo często na ich życie osobiste. Jednostki o „systematycznym” typie osobowości charakteryzują się tym, że lubią mieć wszystko zaplanowane. Bardzo często prowadzą one skomplikowane wyliczenia i sporządzają różnego rodzaju raporty. Takie osoby nie są w stanie znieść sytuacji, w której nagle wypada im jakaś niezaplanowana wcześniej sprawa, zaburzająca ich rytm dnia. Radość sprawiają im natomiast sytuacje, w których w trakcie komunikacji druga strona szanuje ich przestrzeń i dopasowuje się do ich rytmu działania, wywiązując się z poczynionych deklaracji.
Zupełnie odwrotnie jest w przypadku typu „chaotycznego”. Osoby o takim typie osobowości słyną z artystycznego nieładu. Można je również rozpoznać po tym, że bardzo często improwizują, co nie zawsze kończy się dla nich dobrze. Zatrudnianie takich pracowników wiąże się z ryzykiem, że mogą oni nie realizować powierzonych im obowiązków z powodu ciągłego braku czasu. Z drugiej strony ich atutem jest to, że bardzo szybko odnajdują się one w zmieniającym się środowisku.
W zespole pracowników każdy jest inny. Dzięki dokładnemu poznaniu typów osobowości poszczególnych pracowników o wiele łatwiej można delegować zadania i zapanować nad porządkiem. Na przykład wykonanie raportu będzie idealnym zadaniem dla typu „systematycznego”, a generowanie nowych, kreatywnych pomysłów to domena typu nastawionego na „cele”. Z kolei w planowaniu potężnej inwestycji odpowiednią rolę z pewnością odegra typ zorientowany na „problemy”, gdyż zauważy on wszelkie zagrożenia i ułoży plan zabezpieczeń, czego nie weźmie z pewnością pod uwagę typ zorientowany „na cele” widzący głównie optymistyczną stronę wizji czy pomysłu. Typ „na ja” będzie doskonały na stanowisku podejmującym bardzo szybkie decyzje dyrektora, a typ „chaotyczny” może niekoniecznie nadać się na stanowisko księgowego, ale doskonale sprawdzi się jako handlowiec.

DOROTA GRABOWSKA
kierownik sekcji szkoleń i rozwoju Grupa Prawna Goldwin S.A.
dorota.grabowska@ gpgoldwin.pl

2017-06-07 08:26 Opublikował: Benefit

Reklama:

tel. kom: 508-548-308

Redakcja:

Newsletter


Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowo-promocyjnych oraz na otrzymywanie od Spółki oraz podmiotów wchodzących w skład Grupy Kapitałowej Benefit Systems S.A. za pomocą środków komunikacji elektronicznej
... Rozwiń
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Spółkę, zgodnie z ustawą z dn. 29.08.1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 101 poz. 926, ze zm.) w celach marketingowo-promocyjnych oraz wyrażam zgodę na otrzymywanie od Spółki i informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z ustawą z dn. 18.07.2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.). Jednocześnie wyrażam zgodę na przekazanie moich danych osobowych przez Spółkę podmiotom z Grupy Kapitałowej Benefit Systems S.A. w celach marketingowo promocyjnych związanych z promocją lub reklamą produktów i usług oferowanych przez te podmioty jak również wyrażdam zgodę na otrzymywanie od tych podmiotów informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z ustawą z dn. 18.07.2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.) Zgody mogą być odwołane w każdym czasie. Administratorem danych osobowych jest Benefit IP Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa ul. Canaletta 4, 00-099 Warszawa. Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych i nie będą udostępniane innym odbiorcom. Ich podanie jest dobrowolne, a każda osoba ma prawo dostępu do treści swoich danych, ich poprawiania oraz wyrażenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania.