Miesięcznik Benefit – miesięcznik kadrowych, kierowników i dyrektorów HR

Strona główna » Rozwój

Środowisko pracy a odżywianie pracownika

Środowisko pracy a odżywianie pracownika
fot.istockphoto
Poprzedni artykuł otwierający cykl wykorzystujący wiedzę z zakresu psychologii jedzenia do kształtowania odpowiednich nawyków żywieniowych u pracowników nakreślił ramy teoretyczne – od czego zależy to, ile i co jedzą pracownicy. W niniejszym tekście zostaną przedstawione możliwości, które mogą pomóc organizacji w zmianie stylu odżywiania pracowników poprzez zmianę w środowisku pracy. Celem pracodawcy jest wzmacnianie zachowań korzystnych dla zdrowia, a ograniczanie tych niekorzystnych.

 

YES, WE CAN. MÓC – TO ZROBIĆ
Metoda CAN opracowana przez specjalistę zajmującego się psychologią konsumenta stanowi model ułatwiający wprowadzanie zmian z poziomu wskazówek zewnętrznych. Wansink (2015), bazując na wynikach swoich badań, postanowił usystematyzować zdobytą do tej pory wiedzę w modelu CAN.
Model CAN zawiera trzy najbardziej skuteczne zasady we wprowadzaniu zmian dotyczących zdrowego odżywiania. Właściwe wybory żywieniowe powinny być:
1) bardziej dostępne fizycznie i psychicznie (C ‒ convinient);
2) bardziej atrakcyjne (A ‒ attractive);
3) bardziej zwyczajne (N ‒ normal).
Celem tej metody jest przekonywanie, że wybór jabłka zamiast batonika będzie prostszy, atrakcyjniejszy i bardziej oczywisty. Ludzie oceniają, że dokonują w ciągu dnia ok. 20‒30 decyzji dotyczących jedzenia. Są dalecy od prawdy, bo w rzeczywistości tych wyborów jest ok. 200 (Wansink, Sobal, 2007). Oznacza to, że ok. 90 proc. z nich nie jesteśmy świadomi, ponieważ nie angażujemy w nie uwagi i energii. Zwłaszcza w pracy ludzie skupiają się na zadaniach z nią związanych i nie zastanawiają się nad posiłkami, które są na dalszym planie, np.: gdy należy zażegnać konflikt w zespole lub złożyć ofertę do końca dnia. Istotne jest, aby w takich sytuacjach instynktownym wyborem było zdrowe jedzenie, a nie słodycze (Moorman i in., 2012).
Metoda CAN jest efektywniejsza w zwiększaniu popularności wyborów zdrowego jedzenia niż zabranianie czy ograniczanie dostępu do niezdrowych produktów (Hanks, Just, Wansink, 2013).

CONVINIENT – DOSTĘPNOŚĆ
Zmiana serwowanego jedzenia w lokalu na zdrowe i zapakowane wygodnie sprawia, że po dwóch tygodniach klienci kupowali o 77 proc. więcej takich produktów (Hanks, Just, Smith, Wansink, 2012). Dodatkowo przygotowanie produktu jako łatwy i bezproblemowy do spożycia sprawia, że spożycie również wzrasta o 70 proc. (Wansink, Just, Hanks, Smith, 2013). Na pytanie: z jakiego powodu nie jesz owoców? – nastolatkowie odpowiadają, że owoce brudzą i brzydko się wygląda podczas ich jedzenia. Do batonika nie trzeba mieć umytych rąk czy wysilać się przy gryzieniu, bo został stworzony, aby idealnie pasował do ludzkich ust. Jabłka nie mają tego atutu, należy je umyć i pokawałkować samodzielnie, a to dodatkowy kłopot. Jeśli konsumpcja zostanie ułatwiona, jest szansa na wzrost spożycia zdrowej przekąski. Z kolei należy utrudnić dostęp do produktów niekorzystnych dla zdrowia: napojów słodzonych, słodyczy czy fast foodów. Jeśli trzeba włożyć wysiłek umysłowy czy fizyczny w zdobycie niezdrowego produktu, ludzie stają się rozsądniejsi – zastanawiają się, czy dany produkt jest wart wysiłku, i dzięki temu możliwa jest świadoma decyzja.
Podsumowując: korzystne dla naszego zdrowia produkty powinny być łatwiejsze do konsumpcji i „w zasięgu ręki”, a niekorzystne trudniejsze do zdobycia.
Jak to zrobić? Zmienić menu na zdrowe posiłki w kantynie w biurowcu lub dostawcę automatów z jedzeniem. Zaopatrzyć się w owoce i warzywa – najlepiej w kawałkach. Ustawić dystrybutory wody zamiast ekspresów do kawy.
Pracodawcy, czyli osoby wynajmujące przestrzeń biurową, mogą wpływać na dobór jedzenia serwowanego w restauracjach, barach czy kantynach na terenie biurowca. Na rynku obecne są automaty, które zaopatrywane są w zdrowe śniadania, lunche i przekąski. Warto sprawdzić, co już oferuje polski rynek. Jest to rozwiązanie bezproblemowe, ponieważ organizacja nie musi zajmować się zaopatrywaniem automatów i utrzymaniem ich.
Kolejną możliwością jest wyposażenie wspólnych kuchni w świeże owoce i warzywa. Również w tym obszarze możemy skorzystać z usług firmy zewnętrznej, która będzie dostarczać świeże przekąski dla pracowników. W ciągu ośmiu godzin w pracy każda osoba powinna zjeść co najmniej trzy porcje warzyw lub owoców, pozostałe dwie porcje w czasie wolnym. Z tego względu ważne jest wdrożenie podstaw zdrowego odżywiania się.
Pracownicy często skarżą się na bóle głowy, co nie pozwala im się skupić na wypełnianiu obowiązków. Rozwiązaniem jest większe spożycie wody w czasie dnia pracy. W związku z tym należy umieścić dystrybutory wody w niewielkiej odległości od pracowników, np.: w kilku miejscach w otwartej przestrzeni biurowej. Z kolei ekspresy do kawy powinny stać w kuchniach, a najlepiej tylko jednej, na piętrze. Dzięki takiemu zabiegowi dystrybutory będą przypominać o piciu wody, i wraz z ograniczonym dostępem do kawy powinien skutkować on większym spożyciem wody.

ATTRACTIVE – ATRAKCYJNOŚĆ
Druga reguła modelu apeluje o zwiększenie atrakcyjności produktu poprzez nazwę, wygląd, cenę oraz wyższe oczekiwania dotyczące smaku (Vega Zamora, Ruiz, Armenteros, Rosa, 2014; Irmak i in., 2011; Provencher i in., 2008; Shiv i Nowlis, 2004; Stroebele i DeCastro, 2004). Wygląd zdrowej przekąski czy posiłku powinien wzmagać apetyt. Kolorowa i przykuwająca uwagę miska z jabłkami lepiej trafia do ludzi niż owoce ułożone na białej paterze. Na atrakcyjność składa się również wzbudzanie pozytywnych emocji przez produkt. O ile lepiej wyglądają owoce z naklejkami superbohaterów czy innych powszechnie lubianych postaci? Badania potwierdzają ten efekt zwłaszcza u dzieci, kiedy dany produkt uatrakcyjnimy wizerunkiem bohatera bajek (Wansink, Just, Payne, 2012). Promowanie picia wody w pracy czy jedzenia zdrowych przekąsek również powinno ekscytować, należy więc dobrać przekaz do odbiorców. Ogólne hasła, które każdy słyszał, nie zdobędą uznania, bo nie przykują uwagi i nie wzbudzą emocji. Kampania reklamowa wewnątrz firmy powinna być dobrze przemyślana, aby trafiła do pracowników.
Jak to zrobić? Zmienić naczynia, w których są serwowane owoce i warzywa, na ładniejsze i przyciągające uwagę. Nazwać zdrowe przekąski oraz „akcję picia wody” interesująco i chwytliwie. Dopłacać do zdrowych lunchów w pracy lub ogłosić konkurs związany ze zdrowym jedzeniem.
Atrakcyjne podanie czy opakowanie, ciekawe nazwy, kolory oraz etykiety kojarzone pozytywnie wzmagają ocenę smaku produktu, co skłania do częstszego spożywania go (Tuorila, Meiselman, Bell, Cardello, Johnson, 1994; Van Ittersum, Wansink 2012). Wprowadzanie zmiany do organizacji powinno być przemyślanym zabiegiem.Im więcej wysiłku włoży się na początku do projektowania kampanii, tym większa szansa na pozytywną reakcję pracowników. Firmy oferujące automaty ze zdrowym jedzeniem i przekąskami w pracy proponują dofinansowanie do posiłków pracowników. Taki zabieg jest spójny ze zmianą, może też spotkać się z uznaniem ze strony całego zespołu, co spowoduje wzrost satysfakcji z pracy. Jedzenie jest podstawową potrzebą fizjologiczną, a dla zapracowanych osób dość kłopotliwą, jeśli nie ma się umiejętności kulinarnych czy też wiedzy z zakresu bilansowania posiłków.

NORMAL – ZWYCZAJNOŚĆ
W modelu CAN „zwyczajność” oznacza nawykowe postępowanie, normę, którą człowiek się kieruje. Organizacja stawia sobie za cel promowanie norm, które powinny obowiązywać wśród pracowników. Jeśli owoce i warzywa będą bardziej dostępne niż niezdrowe przekąski, a w automatach będą znajdować się zdrowe posiłki zamiast ciężkiego jedzenia pełnego tłuszczów nasyconych, cukru, soli i konserwantów, będzie to jasny sygnał dla pracowników. Według badań naukowych, jeśli dostęp do zdrowego jedzenia jest łatwy i szeroki, to jest ono spożywane częściej i postrzegane jako typowe do spożycia (Chandon, Wansink, 2002).
Jak to zrobić? Umożliwić codzienny dostęp do zdrowych przekąsek w pracy. Wyeksponowanać dystrybutorów z wodą w zasięgu wzroku oraz zdrowych przekąsek. Uruchomić aplikację, która przypomina o zdrowym jedzeniu w automatach na lunch.
Ważne, aby zdrowych produktów nie zabrakło jako elementu codzienności. Jeśli chcemy, aby zdrowe produkty były spożywane, należy zadbać o to, aby były dobrze wyeksponowane i nie ginęły w przestrzeni biurowej. Dzięki takiemu zabiegowi będą przyciągać uwagę pracowników i wpływać na wybory jedzeniowe.
Niektóre firmy oferują aplikację do automatów ze zdrowym jedzeniem. Jest prosta w użytkowaniu i przyjazna dzięki zautomatyzowanym, intuicyjnym płatnościom i dopasowaniu oferty do preferencji użytkownika, ponadto aplikacja powiadamia również o promocjach.

CAN YOU DO IT?
Zmiana wprowadzana metodą CAN nie wymaga wysiłku od pracowników, ale również wiąże się z małym nakładem czasu i finansów ze strony organizacji.
Ograniczeniem metody jest zmieniająca się przestrzeń. Jeśli zmiana nie jest również zainicjowana od wewnątrz, to przy modyfikacji środowiska prawdopodobny jest powrót do starych nawyków.
Zaprezentowane narzędzia ułatwiają zmianę stylu życia i odżywiania się. Z tego względu stosowanie metody CAN powinno iść w parze z wprowadzeniem zmiany od wewnątrz poprzez oddziaływania ukierunkowane na zmianę postawy.
O kolejnym elemencie umożliwiającym zmianę nawyków żywieniowych w organizacji więcej w następnym artykule z tego cyklu.

KATARZYNA WOJTKOWSKA
coach IC, trener PTP, doktorantka Uniwersytetu Warszawskiego, koordynator programów wellbeingowych dla organizacji
Edukacja Żywieniowa.PL

Bibliografia:
– Chandon P., Wansink, B. (2002), When are stockpiled products consumed faster? A convenience –salience framework of postpurchase consumption incidence and quantity. Journal of Marketing Research, 39, 321–335.
– Hanks A.S., Just D.R., Smith L.E., Wansink B. (2012), Healthy convenience: Nudging students toward healthier choices in the lunchroom. Journal of Public Health, 34, 370–376.
– Hanks A.S., Just D.R., Wansink B. (2013), Smarterlunchrooms can address new school lunchroom guidelines and childhood obesity. Journal of Pediatrics, 162(4), 867– 869.
– Hanks A.S., Just D.R., Wansink B. (2013), Chocolate milk consequences: A pilot study evaluating the consequences of banning chocolatemilk in school cafeterias. PLoS One, 9(4): e91022. doi:10.1371/journal.pone.0091022.
– Irmak C., Vallen B., Robinson S.R. (2011), The impact of product name on dieters’ and nondieters’ food evaluations and consumption. Journal of Consumer Research, 38, 390–405.
– Moorman C., Ferraro R., Huber J. (2012), Unintended nutrition consequences: Firm responses to the nutrition labeling and education act. Marketing Science, 31(5), 717– 737.
– Provencher V., Polivy J., Herman C. P. (2008), Perceived healthiness of food. If it’s healthy, you can eat more! Appetite, 52, 340–344.
– Shiv B., Nowlis S.M. (2004), The effect of distractions while tasting a food sample: The interplay of informational and affective components in subsequent choice. Journal of Consumer Research, 31, 599–608.
– Stroebele N., De Castro J.M. (2004), Effect of ambience on food intake and food choice. Nutrition, 20, 821–838.
– Tuorila H., Meiselman H.L., Bell R., Cardello A.V., Johnson W. (1994), Role of sensory and cognitive information in the enhancement of certainty and linking for novel and familiar foods. Appetite, 23, 231–246.
– Van Ittersum K., Wansink B. (2012), Plate size and color suggestibility: The Delboeuf illusion’s bias on serving and eating behavior. Journal of Consumer Research, 39, 215–228.
– Vega Zamora M., Ruiz F.J.T., Armenteros E.M.M., Rosa M.P. (2014), Organic as a heuristic cue: What Spanish consumersmean by organic foods. Psychology & Marketing, 31, 349–359.
– Wansink B. (2015), Change their choice! Changing behavior using the CAN approach and activism research. Psychology & Marketing, 32(5), 486–500.
– Wansink B., Just D.R., Hanks A.S., Smith L.S. (2013), Presliced fruit in schools increases selection and intake. American Journal of Preventive Medicine, 44, 477–480.
– Wansink B., Just D.R., Payne C.R. (2012), Can branding improve school lunches? Archives of Pediatric and Adolescent Medicine, 166, 967–968.
– Wansink B., Sobal J. (2007), Mindless eating: The 200 daily food decisions we overlook. Environment & Behavior, 39, 106–123. 

 

2017-12-29 10:28 Opublikował: Benefit

Reklama:

tel. kom: 508-548-308

Redakcja:

Newsletter


Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowo-promocyjnych oraz na otrzymywanie od Spółki oraz podmiotów wchodzących w skład Grupy Kapitałowej Benefit Systems S.A. za pomocą środków komunikacji elektronicznej
... Rozwiń
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Spółkę, zgodnie z ustawą z dn. 29.08.1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 101 poz. 926, ze zm.) w celach marketingowo-promocyjnych oraz wyrażam zgodę na otrzymywanie od Spółki i informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z ustawą z dn. 18.07.2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.). Jednocześnie wyrażam zgodę na przekazanie moich danych osobowych przez Spółkę podmiotom z Grupy Kapitałowej Benefit Systems S.A. w celach marketingowo promocyjnych związanych z promocją lub reklamą produktów i usług oferowanych przez te podmioty jak również wyrażdam zgodę na otrzymywanie od tych podmiotów informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z ustawą z dn. 18.07.2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.) Zgody mogą być odwołane w każdym czasie. Administratorem danych osobowych jest Benefit IP Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa ul. Canaletta 4, 00-099 Warszawa. Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych i nie będą udostępniane innym odbiorcom. Ich podanie jest dobrowolne, a każda osoba ma prawo dostępu do treści swoich danych, ich poprawiania oraz wyrażenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania.