Miesięcznik Benefit – miesięcznik kadrowych, kierowników i dyrektorów HR

Strona główna » Styl życia

Symptomy wypalenia zawodowego

Symptomy wypalenia zawodowego
fot. istockphoto
Wypalenie zawodowe charakteryzuje się wyczerpaniem psychofizycznym, spadkiem motywacji pracownika i obniżoną efektywnością wykonywanych zadań. Często dotyka najbardziej zaangażowanych pracowników, co przynosi negatywne konsekwencje zarówno dla danej organizacji, jak i dla wszystkich odbiorców usług danej branży.

Chociaż przyczyny wypalenia zawodowego związane są przede wszystkim z charakterem wykonywanej pracy – są zawody szczególnie narażone na ten zespół – istnieje wiele działań profilaktycznych mających na celu zapobieganie wypaleniu i wzmacnianie indywidualnych zasobów, między innymi poprzez osiąganie równowagi pomiędzy życiem zawodowym i prywatnym, czyli work-life balance. Obecnie promuje się holistyczne podejście do pracownika na rynku pracy. Przy planowaniu zatrudnienia bierze się pod uwagę nie tylko wymagania stawiane specjalistom, lecz także wartościowe benefity pracownicze i potencjalne działania mające na celu zatrzymanie doświadczonych pracowników w organizacji. Wzrost wskaźników produktywności i samej produkcji, a także poziomu zaangażowania pracowników oraz poziomu satysfakcji zawodowej z wykonywanej pracy bezpośrednio wiąże się z działaniami promującymi zdrowie i dbałością o zdrowe środowisko pracy.

UNIKATOWE WYNIKI AUTORSKICH BADAŃ

Ogólnopolskie badania prowadzone w marcu i kwietniu 2018 r. na grupie ponad 200 pracowników potwierdzają konkretne obszary, które warto objąć kampaniami edukacyjnymi, aby zmniejszać potencjalne zagrożenia i wzmacniać nawyki wspierające zdrowie.

Ponad ¾ ankietowanych deklaruje, że podczas pracy odczuwa dolegliwości zdrowotne, między innymi bóle kręgosłupa (45 proc. respondentów), bóle głowy (40 proc. osób) oraz problemy z koncentracją i rozdrażnienie (odpowiednio 24 proc. i 23 proc.). W kontekście wypalenia zawodowego zwłaszcza dwie ostatnie wydają się szczególnie istotne. Niestety, pomimo faktu, że wielu pracowników odczuwa więcej niż jeden symptom, ponad 40 proc. z nich nie zdecydowało się na wykonanie podstawowych badań profilaktycznych w ciągu ostatniego roku.

Wyniki sugerują także, że często podstawy zdrowego stylu życia, takie jak korzystanie z aktywnych form wypoczynku czy regularne, zdrowe odżywianie, są realizowane w ograniczonym zakresie. Aż 63 proc. badanych przyznaje, że wykazują zbyt niską aktywność fizyczną, a 60 proc. z nich twierdzi, że odżywia się nieregularnie i zdarza im się pomijać posiłki. Brak działań wzmacniających zdrowie zwiększa podatność między innymi na wystąpienie chorób przewlekłych prowadzących do ograniczonej zdolności do pracy i dużej rotacji pracowników. Na takim gruncie również łatwiej rozwija się zespół wypalenia zawodowego.

SYMPTOMY WYPALENIA ZAWODOWEGO

Do sygnałów zdrowotnych, które mogą być związane z zespołem przewlekłego zmęczenia, należą:
– częste choroby i przedłużające się infekcje, które wpływają na coraz częstszą absencję,
– uczucie przewlekłego zmęczenia i wyczerpania, które nie ustępują nawet pomimo odpoczynku czy dłuższego urlopu,
– trudności w zasypianiu, a jednocześnie porannym wstawaniu i inne zaburzenia snu,
– częste bóle głowy o nieznanej przyczynie, – nasilające się dolegliwości przewodu pokarmowego.

Wiele z tych objawów ma charakter somatyczny. Aby zmniejszyć częstotliwość ich występowania, wymagane są zmiany o charakterze systemowym, dotyczące zarówno samej organizacji, jak i pracowników oraz ich środowiska życia.

ANTIDOTUM TO WORK-LIFE BALANCE

Kluczowe znaczenie dla profilaktyki ma odpowiednio wczesne działanie, znacznie wyprzedzające potencjalny kryzys i nasilenie procesu wypalenia. Programy powinny być nakierowane na wzmacnianie indywidualnych sposobów radzenia sobie z obciążeniem zawodowym i stresem, wspieranie indywidualnych zasobów, modyfikowanie czynników środowiskowych wywołujących i nasilających wystąpienie wypalenia zawodowego.

Wśród konkretnych wskazań zapobiegających rozwojowi wypalenia znajduje się między innymi dążenie do określonego stylu zachowań prozdrowotnych i zmiana podejścia do swojego zdrowia. Tworzenie środowiska pracy, które buduje pozytywną energię i promuje profilaktykę zdrowia, prowadzi nie tylko do wyższego poczucia wellbeingu, ale też do wyższej produktywności pracowników. Strategia taka jest o wiele skuteczniejsza niż skupianie się na aspektach negatywnych, czyli działaniach wyłącznie naprawczych, a nie profilaktycznych.

W zapobieganiu wypaleniu zawodowemu coraz częściej podkreśla się także znaczenie efektywnego likwidowania poczucia wyczerpania emocjonalnego i psychofizycznego każdego dnia. Szczególnie polecane są aktywne formy wypoczynku, holistyczna odnowa psychofizyczna, rozwój umiejętności radzenia sobie ze stresem zawodowym, codzienna dbałość o zdrowie i dobre samopoczucie. Co istotne, uznaje się, że to właśnie miejsca pracy i organizacje w największym stopniu powinny zapewniać możliwość regeneracji sił i dbania o zdrowie.

PODSUMOWANIE

Szczególnie ważne dla prewencji wypalenia zawodowego są sposoby wciąż za mało doceniane, takie jak: codzienne zdrowe odżywianie, odpowiednia ilość snu, regularna aktywność fizyczna czy umiarkowane spożycie kawy i innych używek. Chociaż wypalenie zawodowe jest zjawiskiem przewlekłym, jest również procesem podlegającym modyfikacji. Możliwe jest skuteczne przeciwdziałanie i zwalczanie tego zespołu, a tym samym przywracanie utraconej motywacji i zaangażowania w pracę. Podczas gdy często sam charakter pracy nie może podlegać istotnym zmianom, inne czynniki środowiskowe odpowiedzialne za wypalenie – w tym styl życia pracowników – mogą zostać objęte licznymi działaniami i kompleksowymi programami zdrowia.  

SYLWIA GÓRZNA
edukator żywieniowy, specjalista corporate wellness, właściciel projektu EdukacjaŻywieniowa.pl,
sgorzna@edukacjazywieniowa. pl 

Bibliografia:
– J. Lipowska, Wypalenie zawodowe a motywacja do pracy i czynniki ją wzmacniające u kadry pedagogicznej instytucji opiekuńczo-wychowawczych, Instytut Psychologii UAM, 2016.
– M. Ostrowska, mgr A. Michnik, Wypalenie zawodowe – przyczyny, objawy, skutki, zapobieganie, „Bezpieczeństwo Pracy”, 08/2013, s. 22–25.
– K. Erenkfeit, L. Dudzińska, A. Indyk, Wpływ środowiska pracy na powstanie wypalenia zawodowego, „Medycyna Środowiskowa”, 2012, s. 121–128.
– M. Kowalska, J. Bugajska, D. Żołnierczyk-Zreda, Częstość występowania zespołu wypalenia zawodowego wśród pracowników biurowych, „Medycyna Pracy”, 2010, s. 615–623.

2018-05-16 09:54 Opublikował: Benefit

Reklama:

tel. kom: 508-548-308

Redakcja:

Newsletter


Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowo-promocyjnych oraz na otrzymywanie od Spółki oraz podmiotów wchodzących w skład Grupy Kapitałowej Benefit Systems S.A. za pomocą środków komunikacji elektronicznej
... Rozwiń
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Spółkę, zgodnie z ustawą z dn. 29.08.1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 101 poz. 926, ze zm.) w celach marketingowo-promocyjnych oraz wyrażam zgodę na otrzymywanie od Spółki i informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z ustawą z dn. 18.07.2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.). Jednocześnie wyrażam zgodę na przekazanie moich danych osobowych przez Spółkę podmiotom z Grupy Kapitałowej Benefit Systems S.A. w celach marketingowo promocyjnych związanych z promocją lub reklamą produktów i usług oferowanych przez te podmioty jak również wyrażdam zgodę na otrzymywanie od tych podmiotów informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z ustawą z dn. 18.07.2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.) Zgody mogą być odwołane w każdym czasie. Administratorem danych osobowych jest Benefit IP Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa ul. Canaletta 4, 00-099 Warszawa. Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych i nie będą udostępniane innym odbiorcom. Ich podanie jest dobrowolne, a każda osoba ma prawo dostępu do treści swoich danych, ich poprawiania oraz wyrażenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania.