Rewolucje na rynku pracy 2018/2019

Za nami kolejny, niezwykle dynamiczny 2018 rok. W branży HR upłynął on pod znakiem m.in. intensywnych działań związanych z pozyskiwaniem pracowników i zatrzymaniem ich w firmie na dłużej, a także nowych zmian oraz regulacji prawnych. Karty na rynku pracy zaczęli rozdawać pracownicy, a pracodawcy prześcigali się w pomysłach, jakie warunki zaoferować kandydatom by nie mieć problemów z brakami kadrowymi. Wszystko wskazuje na to, że w 2019 r. będzie działo się jeszcze więcej, a rynek pracy czeka prawdziwa rewolucja.

istockphoto

Większość branż w 2018 r. zmierzyło się z problemami w dwóch obszarach – pozyskiwania nowych pracowników i zatrzymaniu na dłużej obecnego zespołu zatrudnionego w firmie. Stawały się one szczególnie widoczne, gdy monitorujące rynek pracy organizacje i instytucje informowały o zmniejszeniu bezrobocia oraz prognozowały jego dalszy spadek, przy jednoczesnym wzroście liczby ofert pracy, na które brakowało chętnych. Według danych GUS-u, liczba wykazanych, wakatów pod koniec trzeciego kwartału 2018 r. wyniosła ponad sto pięćdziesiąt siedem tysięcy. Przedsiębiorcy bili na alarm i powszechnie deklarowali faktyczne problemy z obsadzeniem stanowisk.

Kosmopolityczny rynek pracy

Ratunkiem stali się pracownicy spoza Unii Europejskiej – najliczniejszą grupę stanowili Ukraińcy i Białorusini. Kolejne miejsca zajmowali: Wietnamczycy, Mołdawianie, Rosjanie i Gruzini. Co więcej, imigranci zarobkowi z Ukrainy myślący o wyjeździe do Polski, w badaniach przeprowadzonych przez Grupę Progres, deklarowali, że są gotowi do podjęcia pracy od zaraz (54 proc.). W tej grupie o natychmiastowym wyjeździe myślały zarówno kobiety (51 proc.), jak i mężczyźni (49 proc.). Natomiast aż 91 proc. deklarowało, że w naszym kraju chciałoby zostać 3 miesiące i dłużej. Jednak ich oczekiwania względem pracodawców stale rosły i rosną do tej pory, na dodatek, nie dotyczą jedynie oferowanych zarobków, ale również warunków pracy, czy uproszczonych procedur związanych z legalizacją i czasem pracy w Polsce.

Międzynarodowa rywalizacja o pracownika

Napiętej sytuacji nie poprawiały doniesienia zza Odry. Niemcy planowali otwarcie rynku pracy i działania związane z pozyskaniem pracowników z konkretnej branży, a realne zagrożenie, że Ukraińcy wyjadą z Polski do naszych zachodnich sąsiadów było i jest duże. Ratunkiem mogli okazać się inni obcokrajowcy, niestety mimo padających deklaracji najważniejsze zmiany w polityce migracyjnej stanęły pod znakiem zapytania. Nie udało się wprowadzić w życie zmian nakazujących wydłużenie okresu pracy na oświadczenie – znacznie łatwiejsze do uzyskania niż klasyczne pozwolenie na pracę – z 6 miesięcy do roku. Dyskutowany projekt ustawy o rynku pracy dawał także możliwość rozszerzenia pracy na oświadczenia dla obywateli kolejnych krajów. Dziś mają je obywatele Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji i Ukrainy. Jednak na takie zmiany również będziemy musieli poczekać.

18-miesięczne limity

Problemów z brakiem rąk do pracy nie ułatwiała również znowelizowana Ustawa o zatrudnianiu Pracowników Tymczasowych obowiązująca od 1 czerwca 2017 r. Jej realne skutki odczuliśmy w listopadzie 2018 r., gdy skończyły się limity 18-miesięcznego zatrudnienia pracowników tymczasowych, wprowadzone za sprawą wspomnianej nowelizacji. W praktyce oznacza to, że po upływie tego czasu pracownik tymczasowy, aby mógł świadczyć dalej pracę w tym samym miejscu, powinien zostać zatrudniony bezpośrednio przez podmiot, na którego rzecz wykonywał pracę. Zmiana ta dotyczy również osób świadczących usługi na podstawie umów cywilnoprawnych.

RODO w branży HR

Pod koniec maja 2018 r. branża HR zmierzyła się również z RODO. Nowe przepisy wymuszały szereg zmian m.in. w zakresie pozyskiwania, przetwarzania i ochrony danych osobowych kandydatów. Firmy takie jak nasza, które już wcześniej przestrzegały przepisów o ochronie danych osobowych, nie miały problemów z dostosowaniem się do nowych regulacji w tym zakresie. Ci natomiast, którzy 25 maja 2018 r. zorientowali się, że w Polsce obowiązuje ochrona danych osobowych, stanęli przed ogromnym wyzwaniem. Obserwując rynek widać jednak, że dzięki wydawanym poradnikom oraz organizowanym szkoleniom, wątpliwości i problemów z RODO jest coraz mniej.

Wyzwania na 2019 r.

Przed nami rok pełen wyzwań. Już niebawem czeka nas rewolucja na rynku pracy. Wszystko za sprawą nowych trendów migracyjnych, które spowodują, że Ukraińcy - do tej pory wybierający Polskę jako kraj migracji zarobkowej, pojadą dalej – do Niemiec, Czech czy na Słowację. Z ostatniej edycji badania „Jeden telefon i masz pracę” (Grupa Progres, listopad 2018) wynika, że po 1 stycznia 2019 r. jedynie 17 proc. Ukraińców rozważających emigrację zarobkową chce przyjechać i pracować w Polsce. Osoby zatrudnione w Grupie Progres, które pochodzą z Ukrainy nadal chcą mieszkać i zarabiać w Polsce, nie odnotowaliśmy ich masowej rezygnacji, jednak mamy pełną świadomość, że musimy być przygotowani na konsekwencje otwarcia niemieckich granic oraz rosnącą popularność innych kierunków wyjazdów za pracą. Dlatego wyzwaniem będzie wprowadzenie zmian w prawie. Najlepiej takich które spowodują, że wspomniani wcześniej obywatele z innych krajów tj. Nepal, Bangladesz, Filipiny, Indonezja czy Wietnam nie będą mieli problemów z rozpoczęciem pracy w Polsce i nawet ogromne opóźnienia oraz gigantyczne kolejki przed ambasadami nie wydłużą czasu oczekiwania na załatwienie wszystkich, niezbędnych formalności. W tym momencie jest to niestety nierealne.

Aktywizacja zawodowa

Ratunkiem na braki kadrowe mogą być działania zmierzające do aktywizacji osób długotrwale bezrobotnych, których liczba utrzymuje się na stałym poziomie, ponieważ nie otrzymują oni bodźców mobilizujących do podjęcia pracy. Ogromny, uśpiony potencjał widać również w kobietach po urlopie macierzyńskim zajmujących się domem, u których niechęć do podjęcia pracy wynika m.in. z faktu otrzymywania 500 +. Zmotywowanie tej grupy do aktywności zawodowej powinno być wyzwaniem w nadchodzących miesiącach. Szczególnie, gdy weźmiemy pod uwagę nieubłagane tendencje demograficzne – starzejące się społeczeństwo nie sprzyja poprawie sytuacji na rynku pracy. Pozytywny wpływ na nią mogą mieć zmiany z 2018 r. dot. obniżenia wieku pracowników młodocianych, w konsekwencji których można zatrudniać osoby już po ukończeniu przez nie 15 lat. Rynek jest i będzie otwarty na ludzi stawiających pierwsze kroki zawodowe, a oni coraz chętniej chcą spróbować swoich sił i zapewnić sobie źródło dochodu. Z danych Grupy Progres wynika, że tylko w 2017 r. Polacy poniżej 21 r.ż. stanowili niemal 20 proc. całej grupy pracowników tymczasowych. Z drugiej strony, dopełnieniem działań może być wydłużenie wieku emerytalnego. Szczególnie w sytuacji, gdy wszelkie dane dowodzą, że żyjemy dłużej. Biorąc pod uwagę ten fakt, osoba po 60 r.ż. nie mająca problemów ze zdrowiem i chcąca pracować, mogłaby nadal być aktywna zawodowo.

Fachowcy na wagę złota

2019 r. będzie czasem fachowców, szczególnie pożądanych przez pracodawców. Wyzwaniem dla naszego kraju, będzie wprowadzenie takich rozwiązań, które pozwolą na pozyskanie pracowników wyspecjalizowanych w danej dziedzinie. Ratunkiem mogą być szkoły zawodowe i współpraca na linii państwo – oświata – przedsiębiorcy. Inaczej staniemy przed poważnym problemem – zapaści zawodowej, która dla wielu przedsiębiorców będzie oznaczała zakończenie działalności gospodarczej. Co więcej, walka o pracowników wejdzie w nową fazę. Spodziewany odpływ Ukraińców, niż demograficzny, rosnąca liczba emerytów, a także znaczący wzrost kosztów pozyskiwania i utrzymania pracowników mogą doprowadzić do drastycznej weryfikacji na rynku. Podobnie jak w 2018 r. również teraz spodziewany jest dalszy wzrost liczby niewypłacalności spowodowany – z punktu widzenia przedsiębiorcy – m.in. brakiem poprawy na rynku pracy i dalszą presją na wzrost wynagrodzeń.

Polska gospodarka działa na wrzuconym piątym biegu i może być tak nadal. Wszystko uzależnione jest od sytuacji i tego, jak zachowamy się wobec czekających nas wyzwań. W tym momencie wydaje się, że spokojnie mogą spać firmy działające w branży logistycznej, transporcie, spedycji, IT, w których prognozowany jest znaczący rozwój, a także wzrost zatrudnienia. Z drugiej strony, z problemami może borykać się branża finansowa, w związku z planowanymi restrukturyzacjami banków, fuzjami oraz coraz większą ich cyfryzacją powodującą spadek zatrudnionych osób zastępowanych przez tzw. sztuczną inteligencję. Pod znakiem zapytania jest również sytuacja w branży handlowej i tego, jak zachowa się rynek w kolejnym etapie zmian związanych z ograniczeniem handlu w niedzielę. Najważniejsze będzie jednak zahamowanie braków kadrowych, zabieganie o pracownika i zmobilizowanie go do aktywności zawodowej w Polsce, bo dzięki temu unikniemy kolejnych problemów na rynku pracy, których konsekwencje odczuwamy w każdej dziedzinie naszego życia. 

Cezary Maciołek
Wiceprezes Grupy Progres

W social mediach rekrutujemy poprzez relacje

Rahim Blak

Pobierz wydanie 01/2019

Zobacz również

Przyjmowanie gości w biurze

Wyobraź sobie taką sytuację. Zaglądasz do kolegi w biurze, żeby się przywitać, a ten podnosi niechętnie wzrok i zmęczonym głosem pyta: „Hej, coś się stało?” Aż cię korci, żeby odpowiedzieć: „Nie, nic takiego, wpadnę później”. Co sprawia, że w takich sytuacjach czujemy się mało komfortowo? Zwykle jest to brak entuzjazmu oraz poczucie, że nie jesteśmy w danym miejscu mile widziani.

Zmieniasz pracę? Dostałeś kontrofertę?

Wraz z początkiem roku postanowiłeś zmienić pracę i udało się. Licz się z tym, że po 2-3 dniach otrzymasz od obecnego pracodawcy kontrofertę – jak wynika z danych HRK składa ją średnio 7/10 pracodawców. Czy wartą ją przyjąć?

Dobry handlowiec – czyli jaki?

Podstawą funkcjonowania każdej firmy jest sprzedaż, a tej nie da się prowadzić bez handlowców. Jest to zazwyczaj jedna z najliczniejszych grup w firmie, a zarazem najczęściej rotująca. Czy ktokolwiek z nas zastanawiał się nad tym, co decyduje o sukcesie handlowca? Jakie kompetencje miękkie powinien posiadać? Czy tylko pewność siebie i umiejętności komunikacyjne są najważniejsze? Oto kilka najistotniejszych kompetencji miękkich, na które warto zwrócić uwagę już na etapie rekrutacji sił sprzedażowych:

Ta strona wykorzystuje pliki cookies (niewielkie pliki tekstowe przechowywane przez przeglądarkę internetową na urządzeniu użytkownika) m.in. do analizy statystycznej ruchu, dopasowania wyglądu i treści strony do indywidualnych potrzeb użytkownika. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Prywatności.